Czy najsłynniejsi uciekinierzy z Alcatraz naprawdę zginęli w wodach zatoki San Francisco? Po ucieczce z Alcatraz proponuje własną odpowiedź na tę nierozwiązaną zagadkę, zabierając czytelników w pełną przemocy i desperacji podróż. To nie jest historia o triumfie nad systemem, lecz opowieść o konsekwencjach wyborów i cenie, jaką trzeba zapłacić za wolność. Ten komiks udowadnia, że czasami największym więzieniem może być życie poza murami.
Streszczenie fabuły
Czerwiec 1962 roku. Trzech śmiałków znika z najpilniej strzeżonego więzienia świata, zostawiając po sobie jedynie puste cele i mnóstwo pytań. Zamiast skupiać się na samym procesie ucieczki, twórcy rzucają nas prosto w środek ich desperackiej podróży przez Kalifornię. Frank Morris i jego kompani szybko odkrywają, że życie na wolności to nie sielanka, lecz nieustanna paranoja i walka o przetrwanie. Depczący im po piętach stróże prawa to tylko jeden z wielu problemów, z jakimi muszą mierzyć się bohaterowie.
Mroczna podróż donikąd
Historia ucieczki z Alcatraz od lat działa na wyobraźnię. Sama świadomość, że trzech więźniów zdołało wydostać się z miejsca uznawanego za praktycznie niemożliwe do opuszczenia, wystarczyła, aby stworzyć jeden z największych kryminalnych mitów XX wieku. Brak odnalezionych ciał tylko podsycił legendę i sprawił, że pytanie „co naprawdę wydarzyło się po ucieczce?” nadal pozostaje niezwykle kuszące.
Christopher Cantwell postanowił wykorzystać tę niewiadomą i stworzyć własną odpowiedź. Album Po ucieczce z Alcatraz nie jest jednak kolejną opowieścią o perfekcyjnym planie, sprytnych przestępcach i zwycięstwie człowieka nad systemem. To znacznie bardziej gorzka historia. Tutaj sama ucieczka jest dopiero początkiem problemów.
To podejście od razu wyróżnia komiks na tle innych dzieł wykorzystujących motyw więziennych ucieczek. Autor nie skupia się na momencie samej ucieczki. Zamiast tego pokazuje to co działo się później.
Największą siłą komiksu jest sposób, w jaki Christopher Cantwell podchodzi do swoich bohaterów. Frank Morris i Clarence Anglin to ludzie z krwi i kości, ale także osoby obciążone własną przeszłością. Mają swoje lęki, słabości i ograniczenia, które szybko zaczynają wychodzić na powierzchnię. Frank Morris jest tutaj postacią szczególnie interesującą. Z jednej strony imponuje determinacją i inteligencją. Z drugiej strony szybko okazuje się, że poza murami Alcatraz nie jest człowiekiem wszechmocnym. Każda decyzja niesie konsekwencje, a każdy błąd może zakończyć całą podróż.
Cantwell ponadto bardzo dobrze wykorzystuje klasyczne elementy kryminału drogi. Uciekinierzy przemieszczają się przez kolejne miejsca, spotykają przypadkowych ludzi i próbują wykorzystać każdą okazję, aby zniknąć z radarów władz. Kolejne osoby pojawiające się na ich drodze często okazują się równie zepsute i zagubione jak sami bohaterowie. Komiks pokazuje Amerykę lat 60. jako miejsce pełne napięć, nierówności i ukrytej przemocy.
Historia ucieczki z Alcatraz jako opowieść o ludziach
Choć na pierwszym planie znajduje się pościg za zbiegami, Po ucieczce z Alcatraz ma znacznie więcej do powiedzenia. Sam motyw więzienia zostaje tutaj potraktowany bardzo szeroko. Bohaterowie opuszczają prawdziwe mury, ale szybko odkrywają, że nadal są ograniczeni przez własne decyzje, społeczeństwo i przeszłość.
To jeden z ciekawszych aspektów scenariusza. Christopher Cantwell pokazuje, że niewola nie zawsze musi oznaczać zamkniętą celę. Czasami może nią być strach przed ujawnieniem prawdziwej tożsamości, niemożność rozpoczęcia nowego życia albo konieczność ciągłego ukrywania się.
Bardzo dobrze wypada również wątek postaci drugoplanowych. Historia nie ogranicza się wyłącznie do perspektywy uciekinierów. Pojawiają się także osoby próbujące ich odnaleźć, a ich własne życie jest pełne ograniczeń i sekretów. Dzięki temu pościg nabiera dodatkowego znaczenia.
Szczególnie ciekawie wypada przedstawienie realiów społecznych epoki. Komiks porusza kwestie rasizmu, nierówności, przemocy oraz tego, jak bardzo miejsce urodzenia i pochodzenie wpływały na życie człowieka. Te elementy nie są jednak dodane na siłę. Wynikają naturalnie z historii i pokazują, dlaczego dla bohaterów wolność była czymś znacznie bardziej skomplikowanym niż samo opuszczenie więzienia.
Cantwell nie próbuje udzielać prostych odpowiedzi. Nie moralizuje i nie wskazuje jednoznacznie, kto ma rację. Zamiast tego zostawia czytelnika z pytaniem, czy człowiek rzeczywiście może całkowicie uwolnić się od swojej przeszłości.
Rysunki
Obok scenariusza bardzo solidnym elementem tego dzieła jest oprawa graficzna Tylera Crooka. Artysta doskonale rozumie klimat tej historii i tworzy świat, który od pierwszych stron przyciąga uwagę.
Jego charakterystyczny malarski styl idealnie pasuje do opowieści osadzonej w Ameryce lat 60. Crook pokazuje brud, zmęczenie i niedoskonałości. Twarze postaci są pełne emocji, a krajobrazy mają własny charakter.
Szczególnie dobrze wypadają sceny przedstawiające Kalifornię. Rozległe drogi, pustkowia, małe miasteczka i opuszczone miejsca tworzą atmosferę klasycznego kryminału drogi. Przestrzeń powinna dawać bohaterom poczucie wolności, ale dzięki pracy artysty często sprawia wrażenie kolejnej pułapki.
Kolorystyka albumu również zasługuje na ogromne uznanie. Tyler Crook wykorzystuje akwarelowe barwy, które nadają całości lekko surowy, nostalgiczny charakter. Jasne, słoneczne sceny kontrastują z momentami przemocy i napięcia. Dzięki temu komiks ma bardzo filmowy charakter.
Wady i niedociągnięcia
Mimo wielu mocnych stron album nie jest pozbawiony słabszych elementów. Największe zastrzeżenia można mieć do zakończenia. Cała historia przez większość czasu konsekwentnie buduje napięcie i poczucie nieuchronnej katastrofy, dlatego finał może wydać się nieco mniej intensywny, niż można było oczekiwać. Nie oznacza to, że zakończenie jest złe. Pasuje do wymowy całej opowieści i dobrze zamyka główne tematy poruszane przez autora. Problem polega raczej na tym, że po tak intensywnej podróży czytelnik może oczekiwać jeszcze mocniejszego uderzenia.
Momentami można również odnieść wrażenie, że niektóre wątki zostają potraktowane zbyt skrótowo. Komiks ma około 150 stron, więc autor musiał dokonać pewnych wyborów, ale kilka dodatkowych scen pozwoliłoby lepiej poznać bohaterów i mocniej zaakcentować ich motywacje.
Czy warto przeczytać?
Po ucieczce z Alcatraz to bardzo udany thriller kryminalny, który bierze znaną legendę i zamienia ją w ciężką, pełną napięcia opowieść o ludziach próbujących uciec nie tylko przed prawem, ale również przed samymi sobą. Christopher Cantwell stworzył historię mocną, przemyślaną i pozbawioną taniego romantyzowania przestępców, po którą zdecydowanie warto sięgnąć.
Mroczny, dojrzały scenariusz.
Dobrze budowane napięcie.
Świetne rysunki pasujące do scenariusza.
Finał mógłby być trochę mocniejszy.
Niektóre wątki poboczne wydają się niedopracowane.
| OCENA: 9/10 |
 |
| Album do recenzji dostarczyło wydawnictwo Kboom. Komiks można również znaleźć w Komiksiarni Katowice i na Ceneo. |
Twórca Popkulturowego Kociołka. Z popkulturą i tworzeniem autorskich tekstów związany od 2002 roku. Specjalizuje się w tematyce kultury Japonii oraz rynku komiksowego. Jako publicysta od lat śledzi rozwój mangi i anime, zamieniając wieloletnią pasję w rzetelne recenzje i analizy literatury oraz gier.